Storiesmous – 12 November 2015

0
1080

“Carpe Diem”. Gryp die dag. Wie sal ooit vir Robin Williams in “Dead Poets Society” vergeet? Die klas staan voor die portretkas in die portaal by die vergeelde foto’s van gestorwe oudleerlinge. “Hulle praat met julle,” sê meneer Keating vir die seuns. “Listen, do you hear it? ..Carpe…hear it? Carpe diem, seize the day, boys. Make your lives extraordinary.”
Dit was ook ons leuse by die Hoërskool Vryburg, waar ek matriek geskryf het. “Carpe Diem”. Ek kan nie eens onthou of ons geweet het wat dit beteken nie. Op Vrede was die skool se leuse “Mik hoog”, waarby die seuns altyd die woorde “Skiet laag” gevoeg het.
Prysenswaardige leuses, edele wekroepe wat die jeug tot groter hoogtes moes aanspoor, was so belangrik. Na die kruin. Arbeid adel. Voor in die wapad brand ’n lig. Vir volk en vaderland. (Van die skole is net na die Boereoorlog gestig). Aanhouer wen. Kennis is mag. Blaas hoog die vlam. Standvastig en diensvaardig.
Latynse leuses was altyd ekstra gewild. Dit klink net meer fêncy. Suum cuique – Aan elkeen sy eie. Stabilis – Standvastigheid. Semper Altior – Altyd hoër. Eundo crescimus – Algaande groei ons. Palmam qui meruit ferat – Laat hom wat dit verdien, die palmtak dra. By Oxford is dit Dominus illuminatio mea – Die Here is my lig. Selfs Fort Hare wou nie agterbly nie. In lumine tuo videbimus lumen – In U lig sien ons die lig.
Godsdienstige leuses begin verdwyn in hierdie dae. Harvard was altyd Veritas Christo et Ecclesiae – Die Waarheid vir Christus en die Kerk. Vandag is dit net Veritas – Waarheid. By die Vrystaatse Universiteit is ’n paar jaar gelede besluit om die leuse In Deo Sapientiae Lux (In God is die lig van wysheid) na In Veritate Sapientiae Lux (In waarheid is die lig van wysheid) te verander.
’n Mens moet aanpas by die tye. Hierdie mooi-klinkende slagspreuke, hierdie ouwêreldse wekroepe, pas nie meer nie. Ons is ín Afrika, ván Afrika, úit Afrika. Kom ons begin ’n nuwe beweging. Kom ons protesteer. Ek sal voor loop met my plakkaat. #LatinMottosMustFall.
Ek gaan net nie toi-toi nie.