Taalstryd: UV wil teen hofuitspraak appelleer

0
346

Die taalstryd oor Afrikaans aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) is nog nie verby nie. Die UV het besluit om teen die Vrystaat Hooggeregshof-uitspraak teen sy nuwe 2016-taalbeleid, wat bepaal dat Engels die hoofstroom-onderrigtaal sal wees, te appelleer. AfriForum het ook intussen gesê dat die UV se appèl teengestaan sal word.
Die adjunk- uitvoerende hoof van AfriForum, Alana Bailey, sê die universiteit se jongste besluit is ‘n teleurstelling.
“Die hofuitspraak teen die UV se nuut-aanvaarde taalbeleid maak dit baie duidelik dat meertaligheid bevorder moet word.”
UV-woordvoerder, Lacea Loader, het in ‘n nuusverklaring gesê die hof se besluit om die UV-besluit oor die nuwe 2016-taalbeleid te hersien, is vir eksterne regsadvies verwys.
Die terugvoer was dat die hooggeregshof, met respek, gefouteer het ten opsigte van sekere regsbeginsels en feitelike kwessies, wat albei grondliggend en verreikend is.
Om dié redes het die UV besluit om aansoek te doen om in die Hoogste Hof van Appèl teen die uitspraak te appelleer.
Die Vrystaatse Hooggeregshof het op 21 Julie besluit om die Raad se besluit, soos bevestig deur die Senaat, om die nuwe taalbeleid goed te keur en te aanvaar (op 7 en 11 Maart 2016 onderskeidelik), te hersien en tersyde te stel.
Die hof het beslis dat die UV ‘n staatsinstansie is en daarom tot die Handves van Menseregte verbind is deur die Grondwet.
Die hof het bevind een van die kritieke foute in die UV se besluit oor die nuwe taalbeleid, is dat die Raad en die Senaat nie behoorlik oorweeg het wat ‘redelik uitvoerbaar’ is deur die UV nie.
Die beslissing sê die UV, as staatsliggaam, is medeverantwoordelik om gewenste stappe te neem wat konsekwent is met die ministeriële taalbeleid vir hoër onderwys en die Grondwet.
Die hof het gesê die raamwerk vir taal by hoër onderwysinstellings reflekteer die waardes en verpligtinge van die Grondwet en spesifiek die bevordering van meertaligheid.
Die hof het ook die UV se bewering verwerp dat sy vorige taalbeleid van 2003 gelei het tot ‘n verdeelde “swart en wit kampus”.
Die hof het verder aangevoer dat die aanvaarding van die nuwe 2016-taalbeleid gelei het tot die ontneming van die regte van die UV se Afrikaanssprekende studente, sonder toepaslike regverdiging soos deur die Grondwet bepaal.
Die Vrystaatse Hooggeregshof het ook bygevoeg dat dit tyd is dat daar daadwerklik iets gedoen word om ander inheemse tale te bevorder as onderrigtaal tot op tersiêre vlak.
“Meer as twintig jaar het reeds verloop sedert die aanvang van die demokratiese bedeling en nie veel is gedoen in die verband nie,” het die regters in die hofuitspraak gesê. Die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) het ook gesê die uitspraak het nie net implikasies vir tersiêre onderrig nie, maar vir die hele onderwyssektor in Suid-Afrika. Fedsas het die uitspraak verwelkom omdat dit die vasstelling en toepassing van taalbeleid in onderwys opnuut duidelik maak. – André Grobler
andreg@centralmediagroup.co.za